Waardeiland - de overstap naar schone energie

Waardeiland - de overstap naar schone energie

Veel van de warmte die we in huis gebruiken voor verwarming, komt van aardgas. Aardgas draagt net als andere fossiele brandstoffen bij aan de opwarming van de aarde. Daarom moeten in 2050 alle wijken in Leiden aardgasvrij zijn.

1 Vijf aardgasvrije wijken in Leiden

Gemeente Leiden werkt samen met bewoners en ondernemers aan de overstap op schone energie. We beginnen daarmee in vijf Leidse wijken. Dat zijn Meerburg, de Merenwijk, Waardeiland, Stevenshof en Leiden-Zuidwest. Voor deze wijken wordt een wijkuitvoeringsplan gemaakt. Daarin staat wat de beste manier is om die wijken aardgasvrij te maken.

2 Startnotitie

Voordat we een wijkuitvoeringsplan kunnen maken, is er een startnotitie geschreven worden. Dat is een document waarin staat wie er allemaal meewerken aan het wijkuitvoeringsplan en hoe het plan het beste gemaakt kan worden.

Eind 2025 heeft de gemeente de Startnotitie wijkuitvoeringsplan energietransitie Waardeiland afgerond. Het college van burgemeester en wethouders van Leiden heeft het stuk vastgesteld op 17 december. De startnotitie beschrijft de strategie voor de warmtetransitie op het Waardeiland. Er is intensief samengewerkt met een groep bestaande uit zeer betrokken bewoners en ondernemers. Zij hebben zelf het initiatief genomen om samen met de gemeente een onderzoek te doen naar mogelijke oplossingen om over te stappen op schone energie. De samenwerking met bewoners laat zien hoe belangrijk en succesvol het is om binnen de warmtetransitie als bewoners, ondernemers en gemeente de handen ineen te slaan. De startnotitie is hieronder te downloaden als pdf.

3 Betrokkenheid van bewoners, ondernemers en andere partijen

De betrokkenheid van bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden is van groot belang bij de overstap naar schone energie. Daarom worden zij intensief betrokken bij het hele proces. Tijdens het hele proces is de gemeente zichtbaar in de wijk om inwoners te informeren over no-regret maatregelen (maatregelen waar je geen spijt van krijgt) die zij nu al kunnen nemen in hun woning. Dat is bijvoorbeeld het isoleren en verder verduurzamen van je huis. Op de website van het duurzaamheidsloket van gemeente Leiden zijn alvast allerlei tips te vinden: Gemeente Leiden | Regionaal Energieloket.

4 Onderzoek naar warmteconcepten op Waardeiland

Om een weloverwogen keuze te maken voor de beste warmteoplossing op Waardeiland, is een gedetailleerd onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek richtte zich op de technische en financiële haalbaarheid van verschillende warmtesystemen in bestaande woningen. Er zijn drie hoofdconcepten onderzocht: een collectief systeem met een individuele warmtepomp per woning (Laag Temperatuur), een collectief systeem met een collectieve warmtepomp in de buurt (Midden Temperatuur), en de optie van een individuele warmtepomp per woning. Voor elk concept is onderzocht welke aanpassingen nodig zijn in de woningen, zoals isolatie en afgiftesystemen. Ook zijn de bijbehorende kosten in en het verwachte energieverbruik per woningtype in kaart gebracht. Dit onderzoek is afgerond en kunt u onderaan deze pagina downloaden.

5 Geen warmtenet, maar warmtepompen

Uit het onderzoek is gebleken dat het realiseren van een collectief warmtesysteem voor heel Waardeiland lastig is. De aanleg van een MT-warmtenet is voor veel woningen niet de meeste economische oplossing en ook niet de meest duurzame. Een lage temperatuurs warmtenet is wel een duurzame oplossing maar kent hoge investeringskosten voor zowel het warmtenet als de maatregelen die in iedere woning moet worden genomen. Naar verwachting zullen veel bewoners kiezen voor een individuele warmtepomp oplossing. In het vervolg onderzoek wordt deze variant nog wel meegenomen.

Een klein deel van de bewoners op Waardeiland is inmiddels van het gas af en heeft gekozen voor een invididuele warmtepomp. Een zogenaamde lucht-water warmtepomp heeft als kenmerk dat er een buitenunit moeten worden geplaatst. Daar zijn diverse bezwaren tegen. In het vervolg onderzoek wil de gemeente gaan bezien of er voor deze buitenunits ook alternatieve bestaan, zoals bodembronnen. Gezien de dichtheid van de woningen op Waardeiland wordt ook gedacht aan een collectieve bodembron of een bronnet voor een groter deel van de buurt.

6 Buurtwarmtewijzer

Voor het vervolg onderzoek heeft de gemeente besloten de Buurtwarmtewijzer in te zetten. Dit is een online tool waarmee bewoners op basis van hun eigen situatie en energiegebruik de beste oplossing voor hen kunnen bepalen. De beste warmteoplossing is niet alleen afhankelijk van de techniek, maar ook vooral van de gebruikers.

Dit najaar zullen alle bewoners van Waardeiland worden benaderd om mee te doen aan dit onderzoek.

7. Wijkuitvoeringsplan: Samen naar een aardgasvrij Waardeiland

Het onderzoek met behulp van de Buurtwarmtewijzer, vormt een belangrijke basis voor het Wijkuitvoeringsplan voor Waardeiland. Dit plan is het eindresultaat: een concreet document met heldere stappen om de buurt aardgasvrij te maken. We maken dit plan samen met bewoners en input van de betrokken onderzoeksbureaus. Deze partijen zijn vertegenwoordigd in of vanuit de werk- en klankbordgroepen. Zo zorgen we voor een haalbare en betaalbare overstap voor iedereen.

Wilt u meedoen?

• Interesse om mee te denken in de klankbordgroep? Mail dan naar: Warmtetransitie@leiden.nl

Heeft u vragen?

• Veelgestelde vragen
• Email: Warmtetransitie@leiden.nl