Waardeiland - de overstap naar schone energie
Waardeiland - de overstap naar schone energie
Veel van de warmte die we in huis gebruiken voor verwarming, komt van aardgas. Aardgas draagt net als andere fossiele brandstoffen bij aan de opwarming van de aarde. Daarom moeten in 2050 alle wijken in Leiden aardgasvrij zijn.
1 Vijf aardgasvrije wijken in Leiden
Gemeente Leiden werkt samen met bewoners en ondernemers aan de overstap op schone energie. We beginnen daarmee in vijf Leidse wijken. Dat zijn Meerburg, de Merenwijk, Waardeiland, Stevenshof en Leiden-Zuidwest. Voor deze wijken wordt een wijkuitvoeringsplan gemaakt. Daarin staat wat de beste manier is om die wijken aardgasvrij te maken.
2 Startnotitie
Voordat we een wijkuitvoeringsplan kunnen maken, moest er een startnotitie geschreven worden. Dat is een document waarin staat wie er allemaal meewerken aan het wijkuitvoeringsplan en hoe het plan het beste gemaakt kan worden.
Onlangs heeft de gemeente de Startnotitie wijkuitvoeringsplan energietransitie Waardeiland afgerond. Het college van burgemeester en wethouders van Leiden heeft het stuk vastgesteld op 17 december. De startnotitie beschrijft de strategie voor de warmtetransitie op het Waardeiland. Er is intensief samengewerkt met Stichting Energietransitie De Waard en Waardeiland, een groep bestaande uit zeer betrokken bewoners en ondernemers. Zij hebben zelf het initiatief genomen om samen met de gemeente een onderzoek te doen naar mogelijke oplossingen om over te stappen op schone energie. De samenwerking met SEDWW laat zien hoe belangrijk en succesvol het is om binnen de warmtetransitie als bewoners, ondernemers en gemeente de handen ineen te slaan. De startnotitie is hieronder te downloaden als pdf.
3 Betrokkenheid van bewoners, ondernemers en andere partijen
De betrokkenheid van bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden is van groot belang bij de overstap naar schone energie. Daarom worden zij intensief betrokken bij het hele proces. Tijdens het hele proces is de gemeente zichtbaar in de wijk om inwoners te informeren over no-regret maatregelen (maatregelen waar je geen spijt van krijgt) die zij nu al kunnen nemen in hun woning. Dat is bijvoorbeeld het isoleren en verder verduurzamen van je huis. Op de website van het duurzaamheidsloket van gemeente Leiden zijn alvast allerlei tips te vinden: Gemeente Leiden | Regionaal Energieloket
4 Collectieve warmtevoorziening
De gemeente wil bewoners bedienen door alle stappen in gang te zetten om tot een collectieve warmtevoorziening op het Waardeiland te komen. De overtuiging is dat een collectieve warmtevoorziening leidt tot meer efficiëntie en een betaalbaarder systeem voor de bewoners in vergelijking met de individuele route. Op het moment dat te veel bewoners op individuele wijze de overstap op schone energie hebben gemaakt, is het niet meer mogelijk om een collectief systeem aan te bieden. De startnotitie is er daarom op gericht om al eind 2026 tot een aanbod aan bewoners te kunnen komen. In het proces worden de wensen van bewoners optimaal meegenomen. Door bewoners op vele manieren goed te informeren over de verschillende mogelijkheden, wordt hen gevraagd om hun voorkeuren aan te geven. Deze voorkeuren krijgen een plek in een lijst van wensen die wordt voorgelegd aan het warmtebedrijf dat een aanbod aan bewoners gaat doen. De betaalbaarheid van de voorkeursopties moeten wel grondig onderzocht worden.
De insteek is dat de wensen zoveel mogelijk wordt meegenomen in het aanbod van het warmtebedrijf. Deze wensen gaan bijvoorbeeld over duurzaamheid, betaalbaarheid of type warmtevoorziening.
Hieronder is het onderzoek te vinden waarvoor SEDWW het initiatief nam. In het onderzoek staan mogelijke oplossingen om over te stappen op schone energie.
5 Onderzoek naar warmteconcepten op Waardeiland
Om een weloverwogen keuze te maken voor de beste warmteoplossing op Waardeiland, laten we momenteel een gedetailleerd onderzoek uitvoeren. Dit onderzoek richt zich op de technische en financiële haalbaarheid van verschillende warmtesystemen in bestaande woningen. We bekijken drie hoofdconcepten: een collectief systeem met een individuele warmtepomp per woning (Laag Temperatuur), een collectief systeem met een collectieve warmtepomp in de buurt (Midden Temperatuur), en de optie van een individuele warmtepomp per woning. Voor elk concept onderzoeken we welke aanpassingen nodig zijn in de woningen, zoals isolatie en afgiftesystemen, en schatten we de bijbehorende kosten in. Ook wordt het verwachte energieverbruik per woningtype in kaart gebracht. Dit onderzoek helpt ons om samen met de bewoners de meest geschikte en betaalbare warmteoplossing voor Waardeiland te kiezen.
6 Warmtekavel
In de volgende fase wijst het college het Waardeiland aan als warmtekavel of verleent een ontheffing voor een kleine collectieve warmtevoorziening. Daarna wordt een warmtebedrijf betrokken. De voorkeur heeft daarbij een publiek warmtebedrijf. Een publiek warmtebedrijf heeft minstens 50% + 1 aandeel in publieke handen. De overheid dient namelijk een meerderheidsbelang te nemen in een warmtebedrijf. Dit publieke warmtebedrijf zal voor 20 tot 30 jaar verantwoordelijk worden voor de gehele warmtevoorziening op het Waardeiland. Het publieke warmtebedrijf doet aan alle bewoners van het Waardeiland een duurzaam en betaalbaar aanbod om aangesloten te worden op een collectieve warmtevoorziening.
7 Wijkuitvoeringsplan: Samen naar een aardgasvrij Waardeiland
Het onderzoek dat nu loopt, vormt een belangrijke basis voor het Wijkuitvoeringsplan voor Waardeiland. Dit plan is het eindresultaat: een concreet document met heldere stappen om uw wijk aardgasvrij te maken. Hierin staat precies wat er gaat gebeuren, wanneer, en hoe de overstap wordt uitgevoerd. We maken dit plan samen met bewoners, de gemeente, en de Stichting Energietransitie De Waard en Waardeiland (SEDWW), met input van de betrokken onderzoeksbureaus. Deze partijen zijn vertegenwoordigd in of vanuit de werk- en klankbordgroepen. Zo zorgen we voor een haalbare en betaalbare overstap voor iedereen.
Wilt u meedoen?
- Interesse om mee te denken in de klankbordgroep? Mail dan naar: Warmtetransitie@leiden.nl
Heeft u vragen?
Handige documenten
English letter municipality Waardeiland
Fases
Warmtekavel en Wijkuitvoeringsplan
Resultaat: Warmtekavel (of ontheffing) en lijst van wensen voor de warmteoplossing
Tijdlijn: Q4 2024 - Q3 2025
Het onderzoek en de bewonerspeiling uit fase 2 zijn het vertrekpunt voor deze derde fase: ‘lijst van wensen’. In deze fase maken we samen met de bewoners van het Waardeiland een lijst van wensen. In deze lijst van wensen nemen we de voorkeuren van bewoners op die uit het onderzoeks- en participatieproces tot op heden naar voren zijn gekomen. Bij het betrekken van een warmtebedrijf (fase 4) worden deze wensen met het desbetreffende warmtebedrijf besproken met als doel om deze zoveel mogelijk te laten terugkomen in het (globale) kavelplan en daarmee ook in het uiteindelijke wijkuitvoeringsplan.
Deze wensen hebben bijvoorbeeld betrekking op voorkeuren ten aanzien van de uiteindelijke warmtevoorziening, de duurzaamheid en/of de locatie van de bron, koeling en opslag, de betaalbaarheid van de overstap, het moment van aansluiten en de mogelijke aanpassingen aan de woningen. Om bewoners goed geïnformeerd hun wensen aan te kunnen laten geven, zorgen we ervoor dat alle mogelijkheden helder aan hen uitgelegd worden via verschillende communicatiekanalen. Deze lijst van wensen wordt gebruikt in het gesprek met het warmtebedrijf voor het opstellen van het globale kavelplan. Om in een volgende stap een warmtebedrijf aan te wijzen, moet er in fase 3 wel door het college worden besloten of er een warmtekavel wordt vastgesteld óf een ontheffing wordt verleend voor een klein collectief systeem.
De vaststelling van een warmtekavel wil zeggen dat op termijn het gebruik van aardgas niet meer mogelijk is. Een warmtebedrijf wordt dan verantwoordelijk gesteld voor het leveren van duurzame warmte. Iedereen krijgt de mogelijkheid om van deze warmtevoorziening gebruik te maken. Omdat het Waardeiland bestaat uit minder dan 1500 aansluitingen is het ook mogelijk dat het college een ontheffing verleend voor een zogenaamd ‘klein collectief systeem’. Het college heeft de keuze tussen een kavelaanwijzing of het verlenen van een ontheffing. Het verlenen van een ontheffing is alleen mogelijk voor systemen met minder dan 1500 aansluitingen. Een klein collectief systeem met een ontheffing is minder zwaar gereguleerd dan een warmtekavel.
In deze fase onderzoeken we daarom eerst wat de meest passende keuze (warmtekavel of ontheffing) is voor het Waardeiland. Zodra dit is besloten, wordt er (in een volgende fase) een warmtebedrijf aangewezen dat voor de komende 20 tot 30 jaar de warmtevoorziening gaat regelen. Ook wordt er extra onderzoek gedaan naar het eerdere werk van Syntraal. Dit onderzoek gaat over een gedetailleerdere business case en over de gevolgen van de warmtevoorziening voor de openbare ruimte en de woningen. Verder wordt gekeken hoe koeling van woningen en opslag van warmte en kou kunnen worden geregeld.
Het resultaat van deze fase is een vastgestelde warmtekavel of een ontheffing voor een klein collectief systeem en een lijst van wensen voor het toekomstige warmtebedrijf.
NL
AR
EN
FR
DE
IT
PL
ZH
ES
TR
UK