
Merenwijk - de overstap naar schone energie
Veel van de warmte die we in huis gebruiken voor verwarming, komt van aardgas. Aardgas draagt net als andere fossiele brandstoffen bij aan de opwarming van de aarde. Daarom gaan we in Leiden volledig overstappen op schone energie.
Vier wijken in Leiden werken aan de overstap op schone energie
Gemeente Leiden werkt samen met bewoners en ondernemers aan de overstap op schone energie. We beginnen daarmee in vier Leidse wijken. Dat zijn de Merenwijk, Waardeiland, Stevenshof en Leiden-Zuidwest. Voor deze wijken wordt een wijkuitvoeringsplan gemaakt. Daarin staat wat de beste manier is om die wijken over te stappen op schone energie.
De Merenwijk is met 6.000 woningen een grote wijk, met verschillende buurten. Het wijkuitvoeringsplan waarmee we nu starten, gaat over Merenwijk -Laag. Met Merenwijk-Laag bedoelen we de gebieden waar veel particulier en grondgebonden woningbezit aanwezig is. Dit zijn volgende buurten: Leedewijk-Noord, Leedewijk-Zuid, Zijlwijk-Noord, Zijlwijk-Zuid en een deel van Slaaghwijk (Wijken in Leiden - Gemeente Leiden). Voor Slaaghwijk zijn alleen de straten onderdeel van het gebied die eindigen op ‘-rode’. Dat zijn buurten met voornamelijk eengezinswoningen, die ondanks dezelfde bouwperiode toch nog behoorlijk kunnen verschillen.
Merenwijk-Centrum, Slaaghwijk en het bedrijventerrein Merenwijk krijgen op termijn een eigen wijkuitvoeringsplan.
Collectieve warmtevoorziening
Aansluiting op een collectieve warmtevoorziening is een van de manieren om over te stappen op schone energie. Hiermee kunnen meerdere huizen en gebouwen in een buurt of wijk met 1 of meerdere warmtebronnen verwarmd worden. Bijvoorbeeld met restwarmte uit de industrie of met lokale bronnen zoals bodemwarmte of aquathermie. Lees hier meer over de bronnen die we in Leiden willen gebruiken.
Hieronder zijn de verschillende fases in het project beschreven.
Wilt u meedoen?
- Interesse om mee te denken in de klankbordgroep? Mail dan naar: Warmtetransitie@leiden.nl
- Duurzame Energie Merenwijk
- Tegengas Merenwijk
Heeft u vragen?
- Veelgestelde vragen
- Email: Warmtetransitie@leiden.nl
Handige documenten
Fases
Omgevingsplan wijzigen
Resultaat: Een gewijzigd omgevingsplan inclusief definitief wijkuitvoeringsplan en daarmee de start van de redelijke termijn voor de overstap op schone energie
Tijdlijn:
In deze fase stelt het college van B&W het wijkuitvoeringsplan definitief vast. Vervolgens is de gemeenteraad aan zet om de regels die volgen uit het wijkuitvoeringsplan voor Merenwijk-Laag op te nemen in het huidige omgevingsplan. In het omgevingsplan worden de nodige regels opgenomen over de aan te leggen warmtenetten en de inzet van de aanwijsbevoegdheid. Als dit is gebeurd, is het wijkuitvoeringsplan juridisch verankerd en kan de uitvoering van start.
De aanwijsbevoegdheid in de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) geeft gemeenteraden (op voorstel van colleges) de bevoegdheid om gebieden aan te wijzen waar gebouwen geen aardgasaansluitingen meer mogen hebben, mits er een geschikt alternatief voor handen is. Hoewel de gemeenteraad de gaslevering kan laten stoppen, behouden eigenaar-bewoners keuzevrijheid via een opt-out regeling voor alternatieve energie warmteoplossingen, zoals warmtepompen. (Het is vanuit de belangen van bewoners noodzakelijk na te gaan wat de rechten van bewoners zijn: vrijheid om aan al dan niet aan collectieve oplossingen deel te nemen of noodzaak opt-out) Het college vindt dat de aanwijsbevoegdheid zorgvuldig ingezet kan worden om de transitie naar een klimaat neutrale gebouwde omgeving te versnellen. Het college is mogelijk voornemens om de aanwijsbevoegdheid in te zetten in de Merenwijk-Laag. . Het college bepaalt uiteindelijk in het warmteprogramma waar een collectieve voorzieningwarmte komt en waar de gemeente voornemens is de Wgiw in te zetten.
Dit houdt in dat de gemeente voor de Merenwijk-Laag een datum benoemt vanaf wanneer de aardgaslevering stopt. Het stoppen van de aardgaslevering mag niet zomaar. Het moet aan een set strenge eisen voldoen, zodat het voor iedereen haalbaar en betaalbaar is om de overstap te maken. In bijlage 4 vindt u deze voorwaarden. Een van deze voorwaarden is dat gebouweigenaren een redelijke termijn krijgen waarin ze de gelegenheid krijgen om deze overstap te aangesloten te worden op de collectieve oplossing of de overstap zelf maken op een individuele oplossing. Na deze termijn wordt de aardgaslevering beëindigd. Op het moment van schrijven van de startnotitie is nog niet te zeggen hoe lang deze redelijke termijn gaat duren. Dit wordt definitief besloten in het wijkuitvoeringsplan. De gemeente neemt het advies van het onderzoeksbureau uit fase 2 mee in de beslissing hoe lang deze redelijke termijn zal duren.
DEM/Tegengas Merenwijk: DEM/TegenGas Merenwijk kijken anders dan de gemeente aan tegen het nut en de noodzaak van het inzetten van de aanwijsbevoegdheid. De ervaring leert dat zonder draagvlak van de bewoners de energietransitie stokt of zelfs helemaal mislukt. Het dreigen door de gemeente met de inzet van wettelijke middelen om het leveren van aardgas te stoppen staat wat ons betreft haaks op de benadering om deze transitie in de Merenwijk-Laag succesvol gezamenlijk met de bewoners te verwezenlijken.
De aanwijsbevoegdheid uit de Wgiw geldt wettelijk gezien niet voor de levering van koude. De werkgroep houdt in haar plan van aanpak wel rekening met een integraal energiesysteem waar koeling, elektriciteit en opslag onderdeel van zijn. Als het wijkuitvoeringsplan definitief is en het omgevingsplan is gewijzigd, start de redelijke termijn voor de overstap op schone energie.
