Havenhoofd (Driehoeksplein)

Voor het Havenhoofd is begin 2021 op DoeMee Leiden een schetsontwerp geplaatst voor de vergroeningsopgave van deze locatie. Op dit ontwerp zijn verschillende reacties en ideeën ingebracht. Medio April 2021 is er een schriftelijke terugkoppeling op de verschillende reacties  gegeven (zie het document op DoeMee). Er moesten nog  enkele punten onderzocht worden.. Het ging om optimalisatie van het fietsparkeren, onderzoek naar het bij elkaar plaatsen van de containers, extra afvalbakken, extra verlichting en suggesties voor de beplanting en de wens om geen banieren op deze locatie te plaatsen. Deze punten zijn allemaal meegenomen in het definitieve ontwerp 

Dit ontwerp laten we graag aan u zien. Puntsgewijs worden de elementen besproken die ten opzichte van het eerdere ontwerp zijn gewijzigd en verder uitgewerkt.

Uitgangspunten ontwerp:

De ontwerpuitgangspunten die de basis vormden voor het schetsontwerp (Vergroenen, Klimaatadaptatie, vergroten verblijfskarakter) zijn niet gewijzigd. De voorgestelde ontwerpingrepen zoals het verwijderen van het muurtje, ruimtereservering voor de touringcar van de rederij (voor het in- en uitstappen van de bezoekers rederij) worden gehandhaafd.

Visie:

Voor zowel het Havenplein en het Havenhoofd is een vergroening van de openbare ruimte voorzien. Er wordt in de ontwerpen ingezet op het vergroten van de verblijfskwaliteit en de vergroening maar ook het leesbaar houden van de stad. Met dit laatste wordt bedoeld dat er gezocht wordt naar een samenhang in de vormgeving van de openbare ruimte. Dit wordt o.a. bereikt door hetzelfde materiaalgebruik, de toegepaste detaillering (bv. opsluiting plantvakken) en het meubilair.

Ook in de principes gehanteerd voor het groen wordt ingezet op de samenhang tussen beide locaties.

• groenvakken voegen zich naar de ruimte (vorm in vorm)
• geleiding van de looproutes
• toepassing formelere beplanting, passend bij de locatie
• combinatie van vaste planten en heesters
• bloeikleur beplanting en bomen, bij de beplanting is gezocht naar eenheid in kleuren. Bij de boomsoortkeuze is juist gekozen voor een aanvulling op de bestaande soorten op het Havenplein en langs de Haven.

Het Havenhoofd en het Havenplein vormen na de herinrichting groene accenten aan de looproute van de Zijlpoort richting de Haarlemmerstraat en andersom.

In het DO zijn de volgende aspecten verder uitgewerkt en/of aangepast;

1.) Vergroten groenvakken en een betere inpassing looproutes

De groenvakken zijn t.o.v. het schetsontwerp samengevoegd (en vergroot) en op een andere wijze gepositioneerd. De groenvakken zijn zo vormgegeven dat de looproute niet meer over het plein heen slingert maar in een heldere, meer logische lijn langs het groen loopt. Op een aantal plekken is het mogelijk om langs de plantvakken richting het water te lopen. Ook deze looplijnen zijn gestroomlijnd.

Het muurtje op het Havenhoofd vormt nu een zichtbare scheiding tussen het projectgebied en de Haven. Het Havenhoofd wordt weer (zichtbaar) onderdeel van de openbare ruimte door het verwijderen van het muurtje.

2.) Uitbreiden projectgrens: de voorzieningenstrook (zone met de bestaande ondergrondse containers, de fietsklemmen en lichtmast) maakt onderdeel uit van het project.

De voorzieningenstrook (ondergrondse containers, lichtmast en fietsparkeervoorzieningen) oogt op dit moment rommelig en chaotisch. Tijdens de herinrichting zal deze strook meer worden gestructureerd. Deze ordening levert een positieve bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit van de plek. De ondergrondse containers worden naast elkaar geplaatst. Door deze clustering ontstaat er ruimte voor meer fietsparkeervoorzieningen. In de huidige situatie staan er 4 klemmen (8 formele plekken), na de herinrichting kunnen 9 klemmen worden geplaatst wat plaats biedt aan 18 fietsen.

De bestaande lichtmast (Leidse mast) wordt in deze strook teruggeplaatst.

3.) Extra verlichting op het plein

Op het Havenhoofd wordt naast de te plaatsen zitbank een extra lichtmast ingepast. Deze mast zorgt ervoor dat het plein ook in de avonduren een prettige plek is om te verblijven. Er is voor gekozen voor een Leidse mast toe te passen en niet een nieuw element te introduceren.

4.) Vervallen banieren

De voorgestelde banieren worden niet op het Havenhoofd ingepast. Deze worden op het Havenplein geplaatst.  

5.) Afvalinzameling

In 2020 is een reguliere container vervangen door een perscontainer. Hiermee is de inzamelcapaciteit meer dan verdubbeld. Ook kunnen nu de passanten via de havenmeester een toegangspas voor de container lenen voor hun restafval. Zodra de beschikbaarheid van Handhaving weer optimaal is (nu vooral een COVID gerelateerde inzet) wordt de gezamenlijke aanpak van de hotspots weer opgepakt. Daarmee nemen we naast de logistiek van het inzamelen ook de omgeving en het bezoekersgedrag mee in het beheersen en vooral verbeteren van de hotspots.

 Naast 1 van de banken wordt een extra afvalbak van 50L geplaatst.

6.) Zitgelegenheid

In het schetsontwerp waren verspreid over het plein verschillende stoeltjes ingepast. Het toevoegen van zitgelegenheid in de schaduw of zon levert een belangrijke bijdrage aan het vergroten van de verblijfskwaliteit. In het definitieve ontwerp is de zitgelegenheid meer geclusterd. In plaats van de verschillende stoeltjes worden er twee zitbanken met rugleuning ingepast. De zitbanken zijn zo geplaatst dat er uitzicht is op het water en de boten maar ook dat er een mogelijkheid is om te zitten in de zon of schaduw.

7.) Vergroening

Aan het Havenhoofd worden groenvakken met onderbeplanting en bomen toegevoegd.

Om het zicht op het plein en het ruimtelijke karakter van het plein te behouden wordt gekozen voor een scheiding tussen de onderbeplanting en de boomkronen. Dit wordt bereikt door te kiezen voor niet al te hoge onderbeplanting en door de boom op te kronen.

De beplanting krijgt een formele uitstraling, passend bij de plek. Gekoppeld aan de functie van de plek wordt er gekozen voor robuuste soorten. Voor de beplanting wordt gekozen voor een combinatie van vaste planten en heesters. Er is zoveel mogelijk voor soorten gekozen die een bijdrage leveren aan de biodiversiteit (aantrekkelijk voor o.a. bijen, vlinders en vogels).

Het beplantingsplan bestaat uit een groen geraamte van groenblijvende heesters (Prunus laurocerasus 'Mano') waar banen van vaste planten doorheen snijden (Geranium 'Patricia' en de Lamium maculatum). De plantvakken worden in het eerste jaar afgezet met een tijdelijke houten afrastering.

Het is wenselijk het bestaande bomenbestand uit te breiden een nieuw een duurzaam bomenbestand op te bouwen. Er wordt ingezet op het voorzien van een goede standplaats met voldoende ruimte voor de boom om uit te groeien tot het gewenste eindbeeld (kwaliteit i.p.v. kwantiteit).

Op het plein worden 3 bomen in de plantvakken geplaatst. De aanplantgrootte van de boom in het tweede plantvak zal kleiner zijn dan de twee bomen in het eerste plantvak. Bij de boomsoortkeuze is juist gekozen voor een aanvulling op de reeds aanwezige boomsoort langs de Haven. Langs De Haven staan Lindes, voor het Havenhoofd worden Iepen voorgesteld. Bomen met een opvallen gele herfstkleur. De bloei van zowel de groenblijvende heesters en de vaste planten zorgt voor fleurig beeld in het voorjaar en de zomer. De nieuwe bomen zorgen voor een kleuraccent in de herfst.