
Centrumroute - herinrichting Schuttersveld
In samenwerking met de Provincie Zuid-Holland werkt de gemeente aan de Centrumroute: een route van station Leiden Lammenschans naar station Leiden Centraal die geschikt wordt gemaakt voor R-netbussen (zogenaamd Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)). De route wordt daarbij ook van gevel tot gevel opnieuw ingericht om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren. Op de Centrumroute gaat het openbaar vervoer straks vóór op de auto, krijgen fietsers en voetgangers meer ruimte, wordt de omgeving sterk vergroend en is de openbare ruimte een fijnere plek om te verblijven. Na het tracé Jan van Hout wordt op dit moment de laatste hand gelegd aan de omgeving van de Hooigracht. Aansluitend wordt vanaf komend voorjaar de Langegracht opnieuw ingericht en tot slot krijgt ook het Schuttersveld tot aan de kruising met de Bargelaan een nieuwe inrichting.

Het ontstaan van het huidige Schuttersveld
In 1850 bestond het Schuttersveld uit weiland dat aan de westzijde begrensd werd door de Stationsweg en aan de oostzijde door de Aloëlaan. Aan de zuidzijde lag de Singel en de noordzijde werd begrensd door het spoor. Het weiland was een exercitieveld wat gebruikt werd voor militaire parades, maar ook voor evenementen zoals landbouwtentoonstellingen, sportuitvoeringen, ringrijderijen en de viering van het Leidens ontzet.

Schuttersveld begin 20ste eeuw

Stationsplein ca. 1950 met rechts in aanbouw zijnde het Rijnsburgerviaduct
De basis van het huidige Schuttersveld ligt met name in de jaren ’50. Hiervoor was de stad aan de noordzijde bereikbaar via de Rijnsburgerweg, die aansloot op de Stationsweg. Door de verhoging van het spoor met het Rijnsburgerviaduct in de jaren ’50 en ’60 werd de Rijnsburgerweg afgebogen naar het hedendaagse Schuttersveld. Het is sindsdien een belangrijke noordelijke toegangsweg tot de Leidse binnenstad.

Visie op het ontwerp
Naast het realiseren van een kwalitatief goede busverbinding die geschikt is voor HOV zijn het leesbaar maken van de binnenstad en het voorzien in een (be)leefbare openbare ruimte belangrijk in de visie op het ontwerp. De stad Leiden is vanaf de plattegrond direct herkenbaar, maar als voetganger of automobilist zijn de structuren van de stad niet altijd even duidelijk.
Om dit te verbeteren en een gevoel van herkenning te creëren als je door de stad loopt, worden bij bijvoorbeeld gedempte grachten op de Centrumroute bomen aan beide zijden van de straat geplaatst. Ook wordt er, waar de Centrumroute de Singel kruist, extra aandacht aan het groen besteed om de kruising van de Singel weer beleefbaar te maken.
Bij de herinrichting van het Schuttersveld, als een van de noordelijke toegangswegen naar de binnenstad, wordt ook ruimte gemaakt voor een groener straatprofiel. Dat zorgt voor een groene entree van buiten de stad tot aan de Singel. Daarbij moet ook meer ruimte gecreëerd worden voor fietsers en voetgangers en moeten de oversteekmogelijkheden worden verbeterd. De visie is dat het project zowel ruimtelijk als ecologisch een verbetering zal opleveren en tegelijkertijd voor een goede doorstroming van het verkeer zorgt.
Bij de herinrichting van het eerste tracédeel is een deel van de Lammenschansweg op soortgelijke wijze heringericht. Door deze benadering te herhalen op het Schuttersveld, ontstaat er een vergelijkbare entree naar de binnenstad aan zowel de noord- als de zuidkant van de stad.
Fases
Ophalen reacties op Voorlopig Ontwerp
In deze fase van het participatietraject leggen wij het Voorlopig Ontwerp aan u voor. Hieronder geven we eerst een algemene toelichting op het straatprofiel en gaan we daarna in meer detail in op een aantal specifieke onderdelen van het ontwerp.


Straatprofiel
Voor het Schuttersveld is een nieuw en groener straatprofiel ontworpen dat recht doet aan de verschillende ambities van het project en de stad, namelijk een groene entree van de stad, een betrouwbare openbaar vervoerroute, goede doorstroming van het auto- en fietsverkeer, een leefbare en aantrekkelijke straat voor de voetganger waar ook ruimte blijft voor de inpassing van de kermis voor de viering van het Leidens Ontzet.
Ruimtelijk is er gekozen voor twee rijen bomen aan de zijkanten van de straat. Deze bomenrijen sluiten aan bij de Rijnsburgerweg die ook aan weerszijden van de straat bomen heeft. In het midden van de straat is gekozen voor een groene berm met verspreid staande bomen. Hier kunnen andere soorten bomen gekozen worden dan aan de zijkant, zodat er een eigen structuur in de middenberm ontstaat die los komt van de rijen aan de zijkant. Door de bomen te verspreiden, ontstaat er ook ruimte voor de inpassing van de 3 Oktoberkermis.
Aan de zijkanten zorgen de brede zijbermen met bomen voor meer scheiding tussen gemotoriseerd verkeer en langzaam verkeer (fietser en voetganger). Hierdoor ontstaat er een aangename omgeving voor voetgangers en fietsers, maar ook voor de entrees naar de verschillende gebouwen. De brede zijbermen leiden ook tot meer opstelruimte voor auto’s en beter zicht op fietsers voor automobilisten (en daarmee meer verkeersveiligheid) bij het afslaan richting Anthony Fokkerweg en Ballonpad.
Tussen de zij- en middenbermen is ruimte voor het gemotoriseerd verkeer. Over een groot deel van het tracé is hier ook ruimte voor de inpassing van een aparte busbaan. Daardoor kunnen de R-netbussen voorrang krijgen bij de verkeerslichten. Aan de noordoostkant (kant van het ING-kantoor) is er ook ruimte om een tweerichtingen fietspad in te passen en zo het fietsnetwerk rondom het stationsgebied te verbeteren.
De bovenstaande keuzes (inpassing busbaan, tweerichtingen fietspad, groenstructuur van bomen en kruidenrijke vegetatie) en de daarvoor benodigde ruimte zorgen er wel voor dat de bestaande ventweg aan de noordoostkant van het Schuttersveld komt te vervallen.

Kruising Schuttersveld – Dellaertweg
In de huidige situatie zorgt de kruising van het Schuttersveld met de Dellaertweg soms voor ongemakkelijke situaties . Daarbij blijkt uit landelijke groeiverwachtingen dat het fietsverkeer in de toekomst met 40% zal toenemen. Het fietspad aan de noordoostzijde van het Schuttersveld (kant van het ING-kantoor) is op dit moment één richting. Om een beter fietsnetwerk rondom het stationsgebied te faciliteren, wordt hier een tweerichtingen fietspad aangelegd.
Daarnaast wordt in het huidige ontwerp, om het fiets- en voetgangersnetwerk verder te verbeteren, ter hoogte van het Achmea-gebouw en de SVB een extra fiets- en voetgangersoversteekplaats over het Schuttersveld gerealiseerd. Hierdoor verbetert de verbinding tussen Stationsomgeving en de richtingen Oegstgeest en Merenwijk. Ook ontstaat er zo voor voetgangers een directe en veilige oversteek tussen het station en het Achmea-gebouw. In de huidige situatie wordt hier vaak tussen het verkeer door overgestoken, wat voor onveilige situaties zorgt.
Aan de zuidoostzijde van het kruispunt wordt de slingerende oversteek over het Schuttersveld voor fietsers en voetgangers vereenvoudigd. Het fiets- en voetpad langs de Schipholweg wordt in één lijn doorgetrokken langs Lorentz en de taxistandplaats naar het Golden Tulip Leiden Centre aan de overkant. Zo ontstaan er minder kruisende en ongemakkelijke bewegingen, waardoor het overzichtelijker en veiliger wordt voor fietsers en voetgangers.

Groen: bomen en bermen
Op dit moment zijn er drie plekken met bomen aan het Schuttersveld, maar is de straat verder nagenoeg volledig verhard. Ten eerste is er een rij volwassen populieren (en enkele iepen) die de straat vanaf de Valkbrug naar de gebouwen op het Schuttersveld begeleidt. Ten tweede staan er een aantal platanen in de middenberm van het Schuttersveld. Op de kop van deze rij staat een vleugelnoot. De platanen hebben een goede conditie, maar de groei ervan is beperkt. De vleugelnoot vertoont een slechte conditie en zelfs een afgestorven top. Deze rij bomen valt ruimtelijk weg in het brede straatprofiel met hoge gebouwen. Ten derde staat er een rij leiplatanen ter hoogte van de Stationspleintunnel. Leibomen hebben normaal de eigenschap om een wand te vormen. Dat is op deze locatie niet echt gelukt. Ook deze boomstructuur valt hierdoor weg in de grote open ruimte rondom de tunnelmond. Voor alle bestaande bomen is een bomenonderzoek uitgevoerd in 2020 naar onder andere de conditie, verplantbaarheid en de effecten van het huidige ontwerp.
Een gedeelte van de bestaande bomen blijft gehandhaafd in het voorlopig ontwerp en een aantal bestaande bomen zal niet terugkomen, maar wordt verplant of gekapt. Om een groenere entree naar de binnenstad te creëren, is er in het voorlopig ontwerp voor gekozen om aan weerszijden van de straat bomenrijen te plaatsen in bermen en ook een groene middenberm te creëren. De bomenrijen sluiten aan bij de Rijnsburgerweg die ook aan weerszijden van de straat bomen heeft. Het heeft de voorkeur om hier qua vorm, grootte en transparantie soortgelijke bomen te gebruiken. Hier kan gedacht worden aan het principe dat op de Hooigracht is toegepast waarbij vier verschillende iepen en de hopbeuk zijn gemengd. Of zoals rondom de R-nethalte aan de Pelikaanstraat waar vier verschillende linden zijn toegepast.
In het midden van de straat is gekozen voor een groene berm met verspreid staande bomen. Hier kunnen andere soorten bomen worden geplant, zodat deze een contrast vormen met de rijen aan de zijkanten. De toe te passen boomsoorten zullen in het definitief ontwerp worden bepaald.
Om de jaarlijkse kermis tijdens Leidens Ontzet ook in de toekomst goed en veilig in te kunnen passen in relatie tot de bomen en verlichting, zijn er verschillende gesprekken met de 3 October Vereeniging en de brandweer geweest. Met dit voorlopig ontwerp zijn we tot een gezamenlijke oplossing gekomen.
De verschillende te realiseren bermen kunnen worden ingericht met kruidenrijke vegetaties. Als deze de mogelijkheid krijgen om zich goed te ontwikkelen, kan dit een goede eerste basis vormen van de biodiversiteit in het gebied en de stationsomgeving. De kruidenrijke vegetaties kunnen eventueel aangevuld worden met stinzenbollen voor een grotere beleving van de seizoenen en biodiversiteit (nectar in het vroege voorjaar). Bij de uitwerking van het definitief ontwerp wordt uitgezocht welk kruidenmengsel geschikt is en of de bollen de fysieke druk van de kermis aan kunnen.

Voorrangsplein Schuttersveld - Ballonpad - Anthony Fokkerweg
Om de doorstroming en betrouwbaarheid van de bus te garanderen, is er voor het kruispunt Schuttersveld - Ballonpad - Anthony Fokkerweg gekozen om een zogenaamd “voorrangsplein” in te passen in plaats van een kruispunt met verkeerslichten. Het voorrangspleintje biedt de mogelijkheid voor een vlotte en veilige aansluiting van het Schuttersveld op de Anthony Fokkerweg en het Ballonpad. Doordat er geen verkeerslichten toegepast worden, is er een veel kleinere hoeveelheid asfalt benodigd, en kan de R-netbus zonder oponthoud doorrijden. De verkeerskundige uitstraling van de kruising wordt hierdoor verminderd en dit verhoogt de ruimtelijke kwaliteit van het Schuttersveld. Naast de verkeerskundige voordelen zorgt de inpassing van het voorrangsplein ook voor een goede inpassing van de bestaande populieren aan de noordoostzijde van het Schuttersveld (kant van de Marislaan). De benodigde brede middenberm biedt mogelijkheden voor extra vergroening.

Verlichting
De openbare verlichting voor het gemotoriseerd verkeer wordt in de middenberm geplaatst. Als aanvulling op deze verlichting worden er voor de voetgangers en fietsers lagere lichtmasten langs het fietspad en trottoir geplaatst, om een voldoende hoog verlichtingsniveau te behalen. De lichtpunthoogte stemmen we hierop af waardoor het straatprofiel aangenamer wordt beleefd.


Parkeerveldje Marislaan - Anthony Fokkerweg
Omdat het voorrangspleintje en de groene bermen relatief veel ruimte nodig hebben om de verschillende rijrichtingen van het verkeer mogelijk te maken, wordt het fiets- en voetpad dat in de huidige situatie aan de binnenkant van de populieren ligt in de nieuwe situatie achter de populieren langs gelegd. Dit zorgt ervoor dat het noodzakelijk is om het parkeerterrein tussen de Anthony Fokkerweg en de Marislaan aan te passen. Er zullen hierdoor vier parkeerplaatsen worden opgeheven. De parkeerdruk in deze wijk is ca. 83% waardoor het mogelijk is om de parkeerplaatsen te laten vervallen. De ruimte rondom het parkeerterrein bestaat uit gras en wordt aan de zijde van de Marislaan begeleidt door een bosplantsoen. Al dit groen blijft behouden.

Parkeren en laden & lossen
In de huidige situatie zijn er zeven betaald parkeerplaatsen aan het Schuttersveld. Deze zullen na de herinrichting niet terugkomen. De parkeerplaatsen worden in de huidige situatie niet veel gebruikt, in ieder geval niet op de drukste momenten ’s avonds en ’s nachts. De nieuwe parkeergarage onder de Lammermarkt is voor deze plaatsen een prima alternatief. Het weglaten van deze plekken leidt tot meer overzicht voor de weggebruikers en een betere verkeersveiligheid. Daarnaast zorgt het opheffen van deze plekken ervoor dat het mogelijk is om de groene zijbermen met de gewenste bomenrijen te realiseren. In het ontwerp is wel voorzien in voldoende laad- en losmogelijkheden en parkeerplaatsen voor mindervaliden. De 12 parkeerplaatsen langs de Anthony Fokkerweg behoren toe aan het naastliggende kantorengebouw en blijven behouden.
Op het moment is er aan het Schuttersveld ook een beperkt aantal fietsparkeerplekken aanwezig. De fietsparkeerplekken die aanwezig zijn voor het appartementengebouw aan de zuidwestzijde van het Schuttersveld worden verplaatst naar de hoek met de Rijnsburgersingel, in lijn met de bestaande plekken die daar al aanwezig zijn. Omdat er bij de herinrichting te weinig ruimte is om dezelfde hoeveelheid fietsparkeerplekken op de huidige plek in te passen en het appartementengebouw ook eigen inpandige voorzieningen heeft, komen niet alle parkeerplekken terug. Van de 28 fietsparkeerplekken worden er 16 teruggebracht. De aanwezige fietsparkeerplekken voor bezoekers van de aanwezige kantoren komen weer terug. De fietsparkeerplekken op de hoek van het Schuttersveld met de Anthony Fokkerweg worden wat verder in de Anthony Fokkerweg teruggeplaatst, om de stoep langs het Schuttersveld vrij te houden voor voetgangers.
Reacties op het ontwerp
Omdat het Schuttersveld een belangrijke toegangsweg tot het centrum is die door veel Leidenaren wordt gebruikt, horen we ook graag van u wat u van het ontwerp vindt. In het ideeënvak kunt u uw ideeën, suggesties en reacties aangeven. U kunt dit doen tot 12 februari 2021. Na deze datum gaan we alle input verzamelen en bestuderen. In de volgende stap van het participatietraject koppelen we via deze website terug wat we met uw inbreng hebben gedaan en waarom.
Klik op de rode knop “Plaats je idee” bovenaan de pagina om uw reactie achter te laten.
13 ideeën
Filters
Totaal aantal items: 13Aankomende en gestarte activiteiten
Afgelopen activiteiten
Datum activiteit: januari 12de, 2021 van 19:00 tot 20:00.
Datum activiteit: oktober 20ste, 2020 van 19:00 tot 21:00.
Datum activiteit: september 24ste, 2020 van 19:00 tot 21:00.
Stadskantoor
Datum activiteit: september 1ste, 2020 om 09:00 tot januari 12de, 2021 om 20:00.
